MEINING:
Lokal matproduksjon er beredskap
Du les no eit meiningsinnlegg. Det uttrykkjer innsendaren si meining.
Ordførarforumet i Telemark Senterparti meiner at lokal matproduksjon og lokal foredling er ein grunnmur i norsk beredskap.
Mat er òg meir enn beredskap. Det er arbeidsplassar, busetjing, kulturlandskap og ikkje minst gode opplevingar.
Dei siste åra har vist kor sårbare globale forsyningskjeder kan vere – både ved internasjonal uro, klimaendringar og økonomiske kriser. Når vi kan produsere meir mat på norske ressursar, og når verdikjedene er spreidde og sterke, står vi tryggare som samfunn.
Telemark er eit matfylke med stort mangfald – frå kyst og lågland til fruktbygder og fjell- og seterdrift. Denne breidda er ein styrke i beredskapssamanheng.
Den løpande matproduksjonen er den viktigaste matberedskapen vi har, og då må vi sikre at bønder og matprodusentar kan halde oppe drift, investeringar og rekruttering – i heile fylket.
Ordførarforumet i Telemark Senterparti vil peike på dette:
1. Jordvern er beredskap. Dyrka jord er ein ikkje-fornybar ressurs. Vi seier nei til nedbygging av matjord og ventar at statlege og regionale styresmakter og kommunane legg større vekt på jordvern i plan- og utbyggingssaker. Telemark må ta vare på areala som kan produsere mat - no og for framtida.
2. Lokal foredling og korte verdikjeder må styrkjast. Beredskap handlar ikkje berre om råvarer, men om evna til å foredle, lagre og distribuere mat. Vi vil ha fleire og sterkare lokale slakteri, meieri- og foredlingsmiljø, og betre rammer for småskalaprodusentar og lokalmatverksemder.
3. Kommunane må bruke innkjøpsmakta si. Offentlege kjøken i barnehagar, skular, sjukeheimar og institusjonar bør i større grad etterspørje norsk og lokal mat der det er mogleg. Det styrkjer både beredskap, næringsliv og matglede - og held verdiskapinga i Telemark oppe.
4. Beredskapslager og innsatsvarer må på plass. Vi støttar ei tydeleg nasjonal satsing på beredskapslager for korn, såkorn og andre kritiske innsatsvarer, og meiner lagring bør skje både sentralt og desentralisert. I tillegg må vi sjå på korleis ein kan styrkje beredskapen på gardsnivå, mellom anna knytt til drivstoff og straum (reserveordningar).
5. Auka sjølvforsyning er eit nasjonalt mål - og eit lokalt ansvar. Skal vi lukkast, må heile landet produsere - også Telemark - med variert bruksstruktur og produksjon tilpassa lokale ressursar.
Ordførarforum i Telemark Senterparti oppmodar regjeringa og Stortinget til å sjå lokalmat, jordvern og matproduksjon som ein integrert del av totalberedskapen - på line med andre samfunnskritiske område.
Samtidig oppmodar vi Telemark fylkeskommune og kommunane i fylket til å bruke planverk, næringspolitikk og innkjøp aktivt for å styrkje matberedskapen lokalt.
Trygg mat på norske ressursar, produsert og foredla i heile landet, er ikkje berre næringspolitikk. Det er tryggleikspolitikk.
Innlegget er omsett til nynorsk ved hjelp av KI og kvalitetssikra av redaksjonen i Bø blad.